UCHANGANUZI WA VIPENGELE VYA ANDALIO LA SOMO MTAALA MPYA ULIOBORESHWA
1. DARASA/CLASS
Kazi yake: Kuonyesha darasa ambalo somo linafundishwa. Mfano:
Darasa la Tatu
Kidato cha Kwanza
2. MADA/TITLE
Kazi yake: Kuonyesha mada kuu ya somo. Mfano:
Kiswahili: Nomino
Sayansi: Usanisinuru
3. TAREHE/DATE
Kazi yake: Kuonyesha tarehe ambayo somo litafundishwa.
Mfano:
06/06/2026
4. Umahiri Mkuu (Main Competence)
Kazi yake: Kueleza uwezo mkubwa unaotarajiwa mwanafunzi kuupata baada ya kujifunza mada husika.
Mfano:
Mwanafunzi aweze kutumia maarifa ya nomino katika mawasiliano ya kila siku.
5. Idadi ya Wanafunzi (Number of Children/Pupils)
Jedwali hili linaonyesha:
Wavulana (Boys)
Idadi ya wavulana waliopo darasani.
Wasichana (Girls)
Idadi ya wasichana waliopo darasani.
Jumla (Total)
Jumla ya wanafunzi wote.
Waliopo (Present)
Idadi ya wanafunzi waliohudhuria.
Hawapo (Absent)
Idadi ya wanafunzi ambao hawakuhudhuria.
Kazi yake: Kufuatilia mahudhurio ya wanafunzi.
6. Umahiri Mahususi (Specific Competence)
Kazi yake: Kueleza uwezo maalum ambao mwanafunzi anapaswa kuonyesha baada ya somo.
Mfano:
Mwanafunzi aweze kutambua aina za nomino katika sentensi.
7. Shughuli Mahususi (Specific Activities)
Kazi yake: Kueleza shughuli zinazofanyika ili kufanikisha umahiri.
Mfano:
1.Kusoma mifano
2.Majadiliano ya vikundi
3.Kujibu maswali
8. Zana za Ufundishaji na Ujifunzaji (Teaching and Learning Resources)
Kazi yake: Kuonyesha vifaa vitakavyotumika.
Mfano:
Kitabu cha mwanafunzi
Chati
Picha
Kompyuta
Video
9. Rejea (References)
Kazi yake: Kuonyesha vitabu au nyaraka zilizotumika kuandaa somo.
Mfano:
Muhtasari wa Somo wa 2024
Kitabu cha Mwanafunzi Darasa la V
Jedwali Kuu la Ufundishaji na Ujifunzaji
A. Utangulizi (Introduction)
Kazi yake:
1.Kuvuta umakini wa wanafunzi.
2.Kuhusisha maarifa ya awali na somo jipya.
Mwalimu atafanya:
1.Kuuliza maswali ya utangulizi.
Wanafunzi watafanya:
1.Kujibu maswali.
2.Kutoa uzoefu wao.
Vigezo vya Upimaji:
1.Ushiriki wa wanafunzi.
2.Usahihi wa majibu.
B. Kuendeleza Umahiri wa Ujifunzaji (Competence Development)
Kazi yake:
Kufundisha maarifa na stadi mpya.
Mwalimu:
Kueleza.
Kuonyesha mifano.
Kuongoza majadiliano.
Wanafunzi:
Kusoma.
Kujadili.
Kufanya kazi za vikundi.
Upimaji:
Maswali.
Majaribio madogo.
Uwasilishaji wa vikundi.
C. Kubuni (Design)
Kazi yake:
Kuwafanya wanafunzi watumie maarifa yao kutengeneza au kubuni kitu.
Mfano:
1.Kutengeneza mchoro.
Kuandika hadithi.
Kubuni mradi mdogo.
Upimaji:
Ubunifu.
Uhalisia wa kazi.
D. Tathmini (Realization)
Kazi yake:
1.Kupima kama umahiri uliokusudiwa umefikiwa.
Mwalimu:
1.Hutoa kazi au maswali.
Wanafunzi:
1.Hujibu maswali.
2.Huonyesha walichojifunza.
Vigezo vya Upimaji:
1.Usahihi wa majibu.
2.Uwezo wa kutumia maarifa katika mazingira halisi.
10. Maoni (Remarks)
Kazi yake: Kuandika tathmini ya somo baada ya kufundisha.
Mfano:
1.Somo limeeleweka vizuri.
2.Wanafunzi wengi wamefikia umahiri.
3.Somo litarudiwa kwa baadhi ya wanafunzi.
Muhtasari wa Hatua za Somo kwa Mtaala Ulioboreshwa
Utangulizi – Kuamsha maarifa ya awali.
Kuendeleza Umahiri – Kufundisha stadi na maarifa mapya.
Kubuni – Wanafunzi kutumia maarifa kwa vitendo.
Tathmini – Kupima mafanikio ya ujifunzaji.
Maoni – Kutafakari matokeo ya somo.
Huu ni muundo unaolenga ujifunzaji unaomweka mwanafunzi katikati (Learner-Centred Learning) na kuzingatia maendeleo ya umahiri (competence) badala ya kukariri maudhui pekee.
0 Comments: